Szanowni Państwo,
ze względu na obecną sytuacją epidemiologiczną związaną ze stanem pandemii w celu minimalizacji ryzyka transmisji infekcji COVID-19 Sekcja Ultrasonografii Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie badań ultrasonograficznych wykonywanych w zakresie położnictwa i ginekologii rekomenduje:
  1. Przed wykonaniem badań należy uwzględnić wstępną selekcję pacjentek w trybie:

a) teleporady i wypełnienia przez pacjentkę ankiety z wywiadem w kierunku ryzyka COVID-19 on-line wraz z ankietą

lub

b) telefonicznej oceny ryzyka przez pracownika rejestracji w czasie rozmowy z pacjentką

lub

c) wypełnienia ankiety i oceny ryzyka epidemiologicznego niezwłocznie po zgłoszeniu się do ośrodka wykonującego badania.

Badamy tylko pacjentki z ujemnym wywiadem oraz pacjentki bezobjawowe.

W przypadku pacjentek z ujemnym wywiadem epidemiologicznym, niegorączkujących, ale z objawami przeziębienia, wskazane jest odroczenie badania do momentu ustąpienia objawów. Można przyjąć, że w łagodnych przypadkach ustalenie terminu za 7 dni powinno być wystarczające.

  1. Ciężarne z dodatnim wywiadem po przeprowadzeniu ankiety powinny podlegać 14-dniowej kwarantannie i nie mieć wykonywanych przesiewowych badań ultrasonograficznych. W przypadku stanów nagłych wskazana jest opieka szpitalna w dedykowanym ośrodku.
  2. Ciężarne chorujące na COVID-19 lub z dodatnim testem na SARS-CoV-2 powinny mieć wykonywane badania USG wyłącznie z uzasadnionych wskazań w ośrodkach wielospecjalistycznych (tzw. jednoimiennych) dedykowanych do opieki nad pacjentami z infekcją SARS-CoV-2 (wg listy Ministerstwa Zdrowia opublikowanej pod adresem https://www.gov.pl/web/koronawirus/lista-szpitali; patrz też: załącznik 1).
  3. W warunkach szpitalnych należy wykonywać tylko badania uzasadnione klinicznie. Należy dostosować te zasady do rekomendacji wydanych przez PTGiP oraz specjalistów krajowych z dziedziny położnictwa/ ginekologii i perinatologii.
  4. W przypadku podejrzewanych, prawdopodobnych lub potwierdzonych przypadków zakażenia COVID-19 należy przeprowadzać – gdy są klinicznie niezbędne – badanie ultrasonograficzne wzrastania płodu, AFI i przepływu krwi w tętnicy pępowinowej. Preferowane jest badanie przyłóżkowe. W kolejnych tygodniach ciąży należy monitorować wyżej wymienione parametry w zależności od położniczej sytuacji klinicznej co 2–4 tygodnie.
  5. Jeśli infekcja COVID-19 zostanie potwierdzona podczas I lub wczesnego II trymestru ciąży, należy zlecić wykonanie badania między 18. a 24. tygodniem ciąży.
  6. W warunkach ambulatoryjnych powinno się wykonywać badanie I, II i III trymestru, w innych sytuacjach – badanie z przyczyn nagłych, jeśli nie może zostać wykonane w warunkach szpitalnych (ostry brzuch, podejrzenie ciąży ektopowej, skrętu guza przydatków, chore onkologicznie, PID, krwawienie z dróg rodnych o nieustalonej etiologii).
  7. Wszystkie pozostałe planowane badania (w szczególności tzw. badania 3D/4D, ginekologiczne, badania profilaktyczne piersi czy monitorowanie wybranych objawów w badaniu położniczym – łagodnego poszerzenia komór bocznych mózgu, miedniczek nerkowych) powinny zostać przełożone na późniejszy termin.
  8. W badaniach położniczych ze względu na zwiększone ryzyko transmisji zakażenia przy badaniu dopochwowym należy zminimalizować liczbę procedur wykonywanych głowicą endowaginalną. Także w przypadku oceny długości szyjki macicy w okresie zagrożenia epidemiologicznego rekomendujemy wykonanie badania przezbrzusznie. W przypadku stwierdzenia długości szyjki < 25 mm zalecamy progesteron dopochwowo. Nie ma konieczności weryfikowania pomiaru sondą przezpochwową. Unikajmy tworzenia aerozoli z potencjalnie zakaźnego materiału (wydzieliny z pochwy)
  9. W gabinecie i poczekalni może przebywać tylko pacjentka – bez osoby towarzyszącej. Kategorycznie zabronione jest przyprowadzanie dzieci do Ośrodka.
  10. Podczas badania ultrasonograficznego należy ograniczyć kontakt słowny i wzrokowy z pacjentką. Omówienie wyniku badania powinno mieć miejsce po jego zakończeniu z zachowaniem bezpiecznej odległości.
  11. Jest wymagane utrzymanie jak największej – tak dużej, jak to tylko możliwe – odległości między badaną pacjentką i badającym.
  12. Jest wymagane ograniczenie liczby pacjentek w poczekalni i egzekwowanie zakazu przebywania w niej osób towarzyszących. Jest też wymagane utrzymywanie co najmniej 2 metrów odległości między osobami.
  13. Jest wymagane skrócenie czasu wykonywania badania między innymi przez ograniczenie liczby ocenianych parametrów (np. czasową rezygnację z analizy przepływów w DV czy na TV u płodów z prawidłowym pomiarem NT w I trymestrze ciąży).
  14. Badania inwazyjne wykonujemy zgodnie z obecnie stosowanymi zaleceniami i wytycznymi.
Rekomendowane środki ochrony osobistej:
  1. Maska co najmniej chirurgiczna dla lekarza i położnej, na wypadek gdyby personel był zakażony i bezobjawowy, aby nie narażać ciężarnej. Maska utrudnia także kontakt z ustami i nosem, których często dotykamy bezwiednie. Dostępność masek jest ograniczona.
  2. Powinniśmy promować zachowania polegające na tym, że każda pacjentka przychodzi na badanie w maseczce – na wypadek, gdyby była pacjentką bezobjawową zakażoną (obecnie jest to potencjalnie każda pacjentka), aby nie rozsiewać wirusa w czasie mówienia, nie zakazić innych pacjentek (wirus długo utrzymuje się w powietrzu, często nie mamy możliwości wietrzenia gabinetu – a zalecenia mówią o wietrzeniu kilka razy w ciągu dnia).
  3. Okulary ochronne.
  4. Idealną maską byłaby maska z filtrem FFFP2 (N95) lub FFP3 (N100). Dostępność masek jest ograniczona.
  5. Badanie w rękawiczkach jednorazowych.
  6. Mycie i dezynfekcja rąk po każdym badaniu – optymalnie z użyciem dozownika bez wytwarzania aerozolu!
Czyszczenie i odkażanie aparatu – według zasad zgodnych z zaleceniami producenta

Po każdej pacjentce należy używać ściereczek nasączonych środkiem dezynfekującym do oczyszczenia głowic i powierzchni aparatu.

Przedstawione obecnie wytyczne będziemy uzupełniać wraz z rozwojem sytuacji.

Sekcja Ultrasonografii
Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników

Załącznik 1
Lista szpitali zakaźnych –
stan na 25 marca 2020 r.

W województwie dolnośląskim:

  1. Wrocław (Śródmieście) – Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. J. Mikulicza-Radeckiego
    ul. T. Chałubińskiego 2-2A | tel. 71 770 31 51
  2. Wrocław (Psie Pole) – Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. J. Gromkowskiego
    ul. Koszarowa 5 | tel. kom. 519 338 486
  3. Bolesławiec – Zespół Opieki Zdrowotnej
    ul. Jeleniogórska 4 | tel. 75 738 01 20
  4. Wałbrzych – Specjalistyczny szpital im. dr. A. Sokołowskiego
    ul. S. Batorego 4 | tel. 74 648 98 06

W województwie kujawsko-pomorskim:

  1. Bydgoszcz – Wojewódzki Szpital Obserwacyjno-Zakaźny im. T. Browicza
    ul. Św. Floriana 12 | tel. 52 325 56 34, 52 325 56 03
  2. Toruń – Wojewódzki Szpital Zespolony im. L. Rydygiera
    ul. Z. Krasińskiego 4/4a | tel. 56 679 55 27
  3. Grudziądz – Regionalny Szpital Specjalistyczny im. dr. W. Biegańskiego
    ul. L. Rydygiera 15-17 | tel. 56 641 44 44
  4. Świecie – NZOZ „Nowy Szpital Sp. z o.o.” Prowadzony przez Nowy Szpital Sp. z o.o.
    ul. Wojska Polskiego 126 | 51 240 16 32

W województwie lubelskim:

  1. Lublin – Samodzielny Publiczny Szpital  Kliniczny Nr 1
    ul. S. Staszica 16 | tel. 81 534 94 16
  2. Lublin – Samodzielny Publiczny Szpital Wojewódzki im. Jana Bożego
    ul. M. Biernackiego 9 | tel. 81 740 42 75
  3. Biała Podlaska – Wojewódzki Szpital Specjalistyczny
    ul. Terebelska 57-65 | tel. 83 414 73 16, 83 414 71 16
  4. Biłgoraj – Arion Szpitale Sp. z o.o.
    ul. Pojaska 5 | tel. 84 688 22 55
  5. Chełm – Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Specjalistyczny
    ul. Szpitalna 53b Paw. B | tel. 82 562 33 61
  6. Łuków – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej
    ul. dr. A. Rogalińskiego 3 | tel. 25 798 20 01 wewn. 292
  7. Puławy – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej
    ul. J. Bema 1 | tel. 81 450 22 77
  8. Tomaszów Lubelski – Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej
    Al. Grunwaldzkie 1 | tel. 84 664 44 11

W województwie łódzkim:

  1. Łódź (Bałuty) – Wojewódzki Specjalistyczny Szpital im. dr. Wł. Biegańskiego
    ul. Gen. K. Kniaziewicza 1/5 | tel. kom. 887 877 690
  2. Radomsko – Szpital Powiatowy
    ul. Jagiellońska 36 | tel. 44 681 08 31, 44 681 08 22 (SOR), 44 681 08 23 (SOR)
  3. Bełchatów – Szpital Wojewódzki im. Jana Pawła II
    ul. Czapliniecka 123 | tel. kom. 512 030 463
  4. Tomaszów Mazowiecki – Tomaszowskie Centrum Zdrowia
    ul. Jana Pawła II 35 | tel. 44 725 72 09
  5. Zgierz – Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. M. Skłodowskiej-Curie
    ul. Parzęczewska 35 | tel. 42 714 45 00

W województwie małopolskim:

  1. Kraków – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej – Szpital Uniwersytecki
    ul. M. Jakubowskiego 2 | tel. 12 400 20 00, 12 400 20 21, 12 400 20 06
  2. Kraków – Szpital Specjalistyczny im. S. Żeromskiego, Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej
    os. Na Skarpie 66 | tel. 12 622 94 03, 12 622 93 90, 12 622 94 07 (dorośli); 12 622 95 03, 12 622 93 44 (dzieci)
  3. Kraków – Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II
    ul. Prądnicka 80 | tel. 12 614 23 23, 12 614 23 22, 12 614 23 27
  4. Dąbrowa Tarnowska – Zespół Opieki Zdrowotnej
    ul. Szpitalna 1 | tel. 14 644 32 88, 14 644 32 86
  5. Miechów – Szpital Św. Anny
    ul. Szpitalna 3 | tel. 41 382 03 64, 41 382 02 99
  6. Myślenice – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej
    ul. Szpitalna 2 | tel. 12 273 03 54, 12 273 30 50, 12 273 03 03
  7. Olkusz – Nowy Szpital w Olkuszu Sp. z o.o.
    ul. 1000-Lecia 13 | tel. 41 240 12 72, 41 240 12 76
  8. Proszowice – Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Proszowicach
    ul. M. Kopernika 13 | tel. 12 386 52 10, 12 386 52 11, 12 386 52 03
  9. Tarnów – Specjalistyczny Szpital im. E. Szczeklika
    ul. Szpitalna 13 | tel. 14 631 03 92, 14 631 03 67, 14 631 03 10
  10. Wielogłowy – Szpital Specjalistyczny im. J. Śniadeckiego w Nowym Sączu
    ul. Dąbrowa 1 | tel. 18 433 21 23

W województwie mazowieckim:

  1. Warszawa – Wojewódzki Szpital Zakaźny
    ul. Wolska 37 | tel. 22 335 52 61
  2. Warszawa – Wojskowy Instytut Medyczny
    ul. Szaserów 128 | tel. 261 817 519, 810 80 89
  3. Warszawa – Centralny Szpital Kliniczny MSWiA
    ul. Wołoska 137 | tel. 22 508 18 50
  4. Warszawa (Ochota) – Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego – Dziecięcy Szpital Kliniczny im. J.P. Brudzińskiego w Warszawie
    ul. Żwirki i Wigury 63A | tel. 22 317 92 31
  5. Ciechanów – Specjalistyczny Szpital Wojewódzki
    ul. Powstańców Wielkopolskich 2 | tel. 23 673 02 77
  6. Kozienice – Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej
    Al. W. Sikorskiego 10 | tel. 48 679 72 89, 48 679 97 96
  7. Ostrołęka – Mazowiecki Szpital Specjalistyczny im. dr. J. Psarskiego
    al. Jana Pawła II 120A | tel. 29 765 12 63, 29 765 12 54, 29 765 21 18
  8. Płock – Wojewódzki Szpital Zespolony
    ul. Medyczna 19 | tel. 24 364 68 71, 24 364 64 03
  9. Radom – Radomski Szpital Specjalistyczny im. dr. T. Chałubińskiego
    ul. A. Tochtermana 1 | tel. 48 361 52 20
  10. Siedlce – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej
    ul. Starowiejska 15 | tel. 25 632 20 61 do 68 wewn. 213

W województwie opolskim:

  1. Opole – Szpital Wojewódzki w Opolu Sp. z o.o.
    ul. A. Kośnego 53 | tel. 77 443 30 43, 77 443 30 44
  2. Kędzierzyn-Koźle – Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej
    ul. 24 Kwietnia 5 | tel. 77 406 25 45
  3. Nysa – Oddział Obserwacyjno-Zakaźny, Zespół Opieki Zdrowotnej
    ul. Bohaterów Warszawy 23 | tel. 77 408 79 56

W województwie podkarpackim:

  1. Dębica – Zespół Opieki Zdrowotnej
    ul. Krakowska 91 | tel. 14 680 83 87
  2. Jarosław – Centrum Opieki Medycznej
    ul. 3 Maja 70 | tel. 16 624 51 19
  3. Jasło – Szpital Specjalistyczny
    ul. Lwowska 22 | tel. 13 443 75 29
  4. Łańcut – Centrum Medyczne w Łańcucie Sp. z o. o.
    ul. I. Paderewskiego 5 | tel. 17 224 02 92, 17 224 01 12
  5. Mielec – Szpital Specjalistyczny im. E. Biernackiego
    ul. S. Żeromskiego 22 | tel. 17 780 03 90
  6. Przemyśl – Wojewódzki Szpital im. Św. Ojca Pio
    ul. S. Rogozińskiego 30 | tel. 16 670 61 07
  7. Sanok – Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej
    ul. 800-lecia 26 | tel. 13 465 62 24

W województwie podlaskim:

  1. Białystok – Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa
    ul. J. Waszyngtona 17 | tel. 85 745 06 93
  2. Białystok – Uniwersytecki Szpital Kliniczny
    ul. Żurawia 14 | tel. 85 740 95 73
  3. Augustów – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Augustowie
    ul. Szpitalna 12 | tel. 87 644 43 48, 87 644 42 00
  4. Bielsk Podlaski – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Bielsku Podlaskim
    ul. Kleszczelowska 1 | tel. 85 833 43 02
  5. Grajewo – Szpital Ogólny im. dr. W. Ginela
    ul. Konstytucji 3 Maja 34 | tel. 86 272 32 71 wewn. 233
  6. Hajnówka – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Hajnówce
    ul. doc. A. Dowgirda 9 | tel. kom. 606 996 889
  7. Łomża – Szpital Wojewódzki im. Kard. S. Wyszyńskiego
    Al. Marsz. J. Piłsudskiego 11 | tel. 85 473 33 58, 85 473 33 36
  8. Suwałki – Szpital Wojewódzki im. dr. L. Rydygiera
    ul. Szpitalna 60 | tel. 87 562 92 15
W województwie pomorskim:
  1. Gdańsk – 7 Szpital Marynarki Wojennej z Przychodnią SPZOZ im. kontradm. prof. W. Łasińskiego
    ul. Polanki 117 | tel. 58 552 63 18, tel. kom. 785 773 020
  2. Gdańsk, Pomorskie Centrum Chorób Zakaźnych i Gruźlicy
    ul. M. Smoluchowskiego 18 | tel. 58 341 55 47
  3. Gdynia – Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej
    ul. Powstania Styczniowego 9B
  4. Kościerzyna – Szpital Specjalistyczny w Kościerzynie Sp. zo.o.,
    ul. A. Piechowskiego 36 | tel. 58 686 01 01, 58 686 00 00
  5. Wejherowo – Szpitale Pomorskie Sp z o.o. Szpital Specjalistyczny im. F. Ceynowy
    ul. dr. A. Jagalskiego 10

W województwie śląskim:

  1. Bytom – Szpital Specjalistyczny nr 1
    al. Legionów 49 | tel. 32 281 92 41 wewn. 230
  2. Chorzów – Szpital Specjalistyczny
    ul. Zjednoczenia 10 | tel. kom. 797 189 603, tel. 32 346 36 41
  3. Cieszyn – Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej
    ul. Bielska 4 | tel. 32 854 92 00 wewn. 492 lub 493
  4. Częstochowa – Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Najświętszej Maryi Panny
    ul. Polskiego Czerwonego Krzyża 7 | tel. 34 367 38 72 lub 73
  5. Racibórz – Szpital Rejonowy im. dr. J. Rostka
    ul. Gamowska 3 | tel. 32 755 53 72
  6. Tychy – Megrez Sp. z o. o.
    ul. Edukacji 102 | tel. 32 325 53 04
  7. Zawiercie – Szpital Powiatowy
    ul. Miodowa 14 | tel. 32 674 02 89, 32 674 02 91

W województwie świętokrzyskim:

  1. Kielce – Wojewódzki Szpital Zespolony
    ul. Radiowa 7 | tel. 4) 363 71 33
  2. Kielce – Wojewódzki Szpital Zespolony, Oddział Zakaźny Dziecięcy
    ul. Grunwaldzka 45 | tel. 41 303 32 30 (pokój pielęgniarski), 41 303 32 29 (pokój lekarski), 41 303 32 31 (sekretariat)
  3. Kielce – Świętokrzyskie Centrum Pediatrii działające przy Szpitalu Zespolonym w Kielcach
    ul Radiowa 7 | tel. 41 363 71 33
  4. Busko-Zdrój – Zespół Opieki Zdrowotnej
    ul. Bohaterów Warszawy 67 | tel. 41 378 24 01 wewn. 335 (rejestracja), 41 378 24 01 wewn. 237
  5. Starachowice – Powiatowy Zakład Opieki Zdrowotnej
    ul. Radomska 70 | tel. 41 273 91 45, 41 273 99 11

W województwie warmińsko-mazurskim:

  1. Olsztyn – Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. prof. dr. St. Popowskiego
    ul. Żołnierska 18A | tel. 89 539 34 21 (pokój lekarski), (89) 539 34 25 (pokój pielęgniarski)
  2. Elbląg – Szpital Miejski św. Jana Pawła II
    ul. S. Żeromskiego 22 | tel. 55 230 42 58
  3. Giżycko – „Szpital Giżycki” Sp. z o.o.
    ul. Warszawska 41 | tel. 87 429 66 91, 87 429 66 92
  4. Ostróda – Szpital w Ostródzie S.A.
    ul. W. Jagiełły 1 | tel. 89 646 06 47 (pokój lekarski), 89 646 06 22 (pokój pielęgniarski)
  5. Pisz – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy
    ul. H. Sienkiewicza 2 | tel. 87 425 45 65, 87 425 46 44

W województwie wielkopolskim:

  1. Poznań (Stare Miasto) – Specjalistyczny Zespół Opieki Zdrowotnej nad Matką i Dzieckiem
    ul. F. Nowowiejskiego 56/58 | tel. 61 859 03 36, tel. kom. 539 524 935
  2. Poznań (Jeżyce) – Szpital Kliniczny im. K. Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego
    ul. Szpitalna 27/33 | tel. kom. 504 907 994
  3. Poznań (Nowe Miasto) – Wielospecjalistyczny Szpital Miejski im. J. Strusia z Zakładem Opiekuńczo-Leczniczym. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej z siedzibą w Poznaniu
    ul. Szwajcarska 3 | tel. 61 873 92 95
  4. Kalisz – Wojewódzki Szpital Zespolony im. L. Perzyny
    ul. Toruńska 7 | tel. 62 757 91 84
  5. Konin – Wojewódzki Szpital Zespolony im. dr. R. Ostrzyckiego
    ul. Szpitalna 45 | tel. 63 240 44 02
 W województwie zachodniopomorskim:
  1. Szczecin – Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony
    ul. Arkońska 4 | tel. 91 813 94 43, 91 813 94 54
  2. Koszalin – Szpital Wojewódzki im. M. Kopernika
    ul. T. Chałubińskiego 7 | tel. 94 348 84 00
  3. Wałcz – 107 Szpital Wojskowy z Przychodnią Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej
    ul. Kołobrzeska 44 | tel. 261 472 912